Od dłuższego czasu przysłuchuje się temu co ma do powiedzenia Jacek Bartosiak w temacie geopolityki. Jedną z ciekawszych tez jaką J.B stawia to ta że pierwsza rzeczypospolita stracila na znaczeniu i upadła w wyniku odkryć geograficznych.
http://rebelya.pl/post/10803/jacek-bartosiak-w-najnowszej-frondzie-lux-swiat

“Wielkie odkrycia geograficzne wprowadziły Rzeczpospolitą w pewne upośledzenie gospodarcze, bo nie było wystarczającego kapitału. Kapitał wynikający z wolumenu handlu morskiego był w Europie Zachodniej, która łupiła kolonie oraz mogła handlować przez morze. W związku z tym było dużo pieniędzy, zmieniał się system społeczny, były pieniądze na innowacje, na kolejny postęp społeczny i technologiczny, a my zostaliśmy z tyłu.”

 

A nastepnie J.B wyciaga nastepujace wnioski:

 

“Trzeba po prostu odwrócić sposób rozumowania o rozwoju Polski. Innym słowy, wzmocnienie potencjalnej masy Eurazji – tylko w przypadku gdyby Rosja nie miała nad nami politycznej przewagi – daje nam niebagatelne możliwości rozwoju ekonomicznego. Bo nie jesteśmy imitacją Zachodu, mamy własny kapitał, mnożymy go między nami a całą Eurazją, wysyłamy towary na nasze rynki do Kazachstanu, Turcji, Kaukazu itd. Nie musimy się przebijać na te trudne rynki zachodnie. Tyle że musi powstać nowy szlak handlowy. I Chińczycy chcą go zbudować. Tylko po drodze – moim zdaniem – musi mieć miejsce wojna dominacyjna albo coś się musi wydarzyć, to jest bardzo trudne zadanie.”

 

Wokól tych dwóch punktów. Oparta jest cała argumentacja i interpretacja przeszłosci i wizja Polskiej polityki na przyszłość.

Cala logika tego rozumowania jest mocno wątpliwa. Zacznijmy od punktu pierwszego.
Wielkie odkrycia geograficzne nie przeszkodzily w rozwoju Prus i Rosji. A przecież Prusy leżaly niemal w tym samym miejscu co dzisiejsza Polska.

Oba Państwa wyrosły na mocarstwa europejskie dzieki wprowadzeniu nowoczesnego ustroju. W owych czasach oznaczało to silny aparat urzędniczy i znaczące podatki na utrzymanie licznej armia w rękach władcy absolutnego. Oba Państwa zrobily to na kilka dziesiacioleci przed rozbiorami. Przypadek Prus jest tu szczegolnie pouczajacy. Na okolo 50 lat przed rozbiorami Prusy zbudowaly nowoczesna panstwo. Uczynil to Fryderyk Wilhelm ktory zasiadał na tronie w latach 1713 do 1740.

“Prowadził jasną i spójną politykę finansową. Popierając rozwój handlu i rzemiosła, powstawanie pierwszych manufaktur, politykę rozwoju rolnictwa i kolonizacji kraju był także konsekwentnym egzekutorem nowej polityki podatkowej[10]. Prowadzona polityka finansowa miała racjonalny charakter. Była twardym fiskalizmem, ale nie chaotyczną grabieżą. Dla realizowania swej polityki król szkolił nowe kadry urzędnicze.”

 

Podobne zmiany w tym samym czasie nastepily w Rosji. Piotr Pierwszy panowal w latach 1689 to 1721.

“Potr Wielki dążył do rozwoju gospodarki rosyjskiej. Początkowo interesował się głównie tymi jej gałęziami, których sprawne funkcjonowanie miało bezpośredni wpływ na siłę militarną Rosji, z czasem jednak zainteresował się także rosyjskim eksportem i starał się ożywić przedsiębiorczość. Państwo także miało stymulować gospodarkę w myśl koncepcji merkantylizmu. W czasach panowania Piotra I znacznie rozwinęły się metalurgia i górnictwo Rosji, od podstaw stworzony został przemysł tekstylny[5]. Powstały pierwsze fabryki porcelany i szkła. Różne relacje wskazują, iż do śmierci cara w Rosji powstało od 200 do 250 nowych zakładów”

Pierwszy rozbior Polski nastapil w 1772 roku a wiec z grupsza 30-50 lat po zbudowaniu przez naszych sąsiadów nowoczesnych państw.  Odkrycia geograficzne nie powstrzymaly reform w Prusach i Rosji, krajach bliskich nam gegraficznie. Nie mozna wiec postawic tezy że to te odkrycia “wprowadziły Rzeczpospolitą w pewne upośledzenie gospodarcze”.

 

Przyczyną upadku nie sa odkrycia geograficzne tylko słabość wew. naszego panstwa. Fatalny ustroj Polski nie wytrzymał konkurencji z nowoczesnymi drapieżnymi scentralizowanymi panstwami.

Przejdzmy do drugiej tezy Bartosiaka. O wysyłaniu towarow do Kazachstanu, Turcji, Kaukazu itd.
“Nie musimy się przebijać na te trudne rynki zachodnie.”

  1. To na zachodzie jest 500 milonów klientów z pełnymi portfelami a nie w Kazachstanie czy Kaukazie.
  2. Czy lepiej wysyłac towary do bogatch Niemcow tuz za naszą granicą czy tysiace kilometrow na wschod?
  3. Chiny własnie po to budują jedwabny szlak aby dostarczać, bez przeszkod, towary do bogatych klintów z Europy a nie do Kazachstanu czy na Kaukaz.
  4. Czy mamy budować konkurencyjny przemysł na skale europejską a potem światową czy produkować tandetę dla biedaków?

 

Gdyby to Polska wczesniej od Prus i Rosji zbudowala nowczesne Panstwo z silna armia i aapratem podatkowym i administracyjnym wowczas pozostalibysmy mocarstwem.Moje wnioski na przyszlosc to starac sie budowac nowoczesne panstwo a nie liczyc na magie jedwabnego szlaku.

Bartosiak słusznie krytykuje opieranie polskiego bezpieczeństwa i pomyślności na gwaranciach amerykanskich. Ale zmiast tego pokłada nadzieje w planach innego mocarstwa – Chin – na budowie szlaku jedwabnego.
W dodatku przemilcza to że budowa jedwabnego szlaku moze tez wzmocnic Rosje.

To dalej jest myślenie o bezpieczeństwie Polski jako pochodnej działań zew. Niezależnych od nas. Tymczasem o sile i bezpieczeństwie Polski decydować będzie w pierwszym rzędzie stan spraw wew.

Advertisements